عباس قديانى
511
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
شاه سليمان فرزند شاه عباس ثانى كه نام وى « صفى ميرزا » بوده است و بيست و نه سال سلطنت نمود . در زمان وى دولت صفويه ضعيف و رو به انقراض نهاد . وى در 1106 ه . ق . بدرود حيات گفت و پس از او بود كه سلسلهء صفويه در آستانه انقراض قرار گرفت . در عهد شاه سليمان روابط بازرگانى بين اروپا و ايران رو به افزايش نهاد . از جمله ابنيهاى كه در زمان اين پادشاه در اصفهان ساخته شد ، عمارت هشتبهشت است كه آن را در 1104 به اتمام رسانيد . از مشهورترين سياحانى كه در زمان او به ايران آمدند و دربار او و اصفهان را وصف كردند شاردن و تاورنيه هستند كه هردو فرانسوى بودند . شاه شجاع جلال الدين ابو الفوارس شاه شجاع جمادى الثانى 733 - شعبان 786 ه . ق . ، پادشاه ( 759 - 786 ه . ق . ) ، معروف سلسلهء آل مظفر پسر امير مبارز الدين محمد . وى در 759 ه . ق . ، به اتفاق برادرش شاه محمود ، پدر خويش را گرفته كور كرد ، و خود در فارس به امارت نشست ، و شاه محمود حكومت اصفهان و ابرقو را به دست آورد . چند ماهى نگذشت كه مبارز الدين ، كه به كلى كور شده بود ، قلعهء سفيد را كه در آنجا مقيد شده بود گرفت ، و آن را مستحكم كرد . عاقبت پدر و پسر صلح كردند ، و قرار شد مبارز الدين به شيراز برود ، و نامش در خطبه ذكر شود ، و امور مملكتى با نظر او اداره شود . كمى بعد هواخواهان مبارز الدين درصدد قتل شاه شجاع برآمدند ، ولى وى توطئهگران را دستگير و اعدام كرد ، و پدر را به زندان انداخت . سپس گرفتار جنگ با برادرش شاه محمود گشت ، و شاه محمود به يزد لشكر كشيد و آنجا را گرفت . عاقبت دو برادر صلح كردند ، و محمود مطيع شاه شجاع گشت . در 765 ه . ق . ، شاه محمود با سلطان اويس جلاير ، فرمانرواى آذربايجان ، متحد شد ، و به فارس لشكر كشيد . شاه شجاع به مقابله با او شتافت ؛ شاه محمود عاقبت شيراز را گرفت ، ولى در 767 ه . ق . آن را از دست داد . پس از وفات شاه محمود ، شاه شجاع بر اصفهان نيز استيلا يافت . سپس درصد تصرف آذربايجان برآمد ، و بدان سوى لشكر كشيد ، و قزوين را گرفت ، و سپس تبريز را تصرف نمود ؛ سلطان حسين ايلكانى فرار كرد ، ولى پس از بازگشت شاه شجاع به شيراز ، سلطان حسين دگربار بر تبريز استيلا يافت ، و چون شاه شجاع گرفتار جنگ با برادرزادهاش شاه يحيى بود ، ناچار با سلطان حسين صلح كرد . در جنگ با عادل آقا ، عاقبت پيروز شد ، و سلطانيه را فتح كرد . در 785 ه . ق . پسر خود سلطان شبلى را بازداشت و كور كرد . با نزديك شدن امير تيمور به قلمرو شاه شجاع ، وى هداياى فراوان به خدمت تيمور فرستاد ، و تيمور يكى از دختران شاه شجاع را براى پسر خود به زنى گرفت . شاه شجاع قريحهء شاعرى داشت و حافظ او را در اشعار خويش ستوده است . خواجه قوام الدين محمد صاحب عيار از وزراى او ، و پهلوان اسد از سرداران و امراى معروف زمان او بود . شاه شجاع درانى يا شجاع الملك متوفى 1258 ه . ق . ، امير افغانستان ، از خاندان سدوزائى ؛ برادر زمان شاه درانى و محمود شاه درانى . مقارن جلوس محمود به سلطنت كابل ، ( 1215 ه . ق . ) شجاع الملك در پيشاور به سلطنت نشست ، و با استفاده از شورش غلزاييها بر ضد